Precies 100 jaar geleden vond de eerste Jaarbeurs in Utrecht plaats: dé ontmoetingsplek voor de Nederlandse handel en industrie. De Jaarbeurs zette vanaf het begin fors in op reclame: op stations in het hele land lonkten kleurrijke affiches naar potentiële bezoekers. Vanaf 29 juni vind je in Het Utrechts Archief de mooiste affiches van de Jaarbeurs uit de periode 1917-2017. 

De Jaarbeurs

De eerste jaarbeurs was meteen een groot succes, met meer dan 150.000 bezoekers in twee weken tijd. Vanaf dat moment was de Jaarbeurs niet weer weg te denken uit de Utrecht. Een van de vaste afficheontwerpers was Henri Pieck, die in 1926 ook het beeldmerk van de Jaarbeurs ontwierp, dat tot op de dag van vandaag gebruikt wordt.
Sinds de jaren ’90 bewaart Het Utrechts Archief een groot gedeelte van het archief van de Jaarbeurs, waaronder een grote collectie affiches. In onze tentoonstelling ziet u de mooiste affiches uit de periode 1917-2017. Alle voor die periode kenmerkende stijlen komen in deze affiches voorbij. Deze affiches zijn nog niet gedigitaliseerd, dus alleen te bekijken in deze tentoonstelling. 

Over de affiches

In het begin van de 20e eeuw speelden affiches een prominente rol bij de promotie van goederen en diensten. Gerenommeerde kunstenaars kregen opdrachten en maakten prachtige affiches op het snijvlak van kunst en reclame. Sinds de succesvolle organisatie van de eerste Jaarbeurs in 1917, verschenen er honderden affiches die door heel Nederland werden verspreid. In de beginjaren, een roerige tijd met economische crises en oorlogsdreiging, lag de nadruk op een nationale symboliek met leeuwen, schepen in zwaar weer en de driekleur. Na de oorlogsjaren werd het beeld zakelijker en abstracter, zoals in de jaren ’60 en ‘70, toen geometrische lijnen en felle kleurvlakken het beeld domineerden. In 1922 verscheen de handelsgod Mercurius voor het eerst op een affiche van de Jaarbeurs. Een paar jaar later ontwierp Henri Pieck het logo van een U (van de stad Utrecht) met een gevleugelde helm. Dit beeld wordt tot op de dag van vandaag gebuikt en komt in verschillende vormen terug in de affiches in de expositie: soms subtiel verwerkt in een illustratie, soms een gigantische blikvanger. 

Posterfabriek

In de zomervakantie kun je je eigen poster maken in onze Posterfabriek!

Kies mee!

De affiches kunnen maar een bepaalde tijd in de tentoonstelling hangen in verband met de blootstelling aan licht. Daarom zijn er drie rondes. Deel 1 loopt van vrijdag 29 juni tot zondag 3 september. Deel twee loopt van dinsdag 5 september tot zondag 12 november. Voor het derde deel nodigen we alle bezoekers uit om mee te denken. Wat is jouw favoriete poster? Na 5 september krijg je bij onze receptie drie stickers om in het atelier op je favoriete affiches te plakken. De posters met de meeste stickers worden vanaf dinsdag 14 november tot zondag 21 januari tentoongesteld. 

Tentoonstellingsmaker Erik Plomp vertelt over de tentoonstelling: 

Praktische info

  • Hamburgerstraat 28
  • dinsdag - vrijdag 10.00 tot 17.00 uur. Weekend: 12.30 - 17.00 uur
  • Gratis