Archieven

Van een groot deel van de kerkelijke archieven staan de beschrijvingen online. In de kerkelijke archieven van Het Utrechts Archief vindt u informatie over het beheer van kerkelijke goederen, armenzorg en het kerkelijk leven van lidmaten en parochianen. In grote lijnen zijn deze archieven te verdelen in de volgende drie categorieën:  

  1. Archieven van de bisschop van Utrecht en de kapittels in de stad Utrecht
    De archieven van de Utrechtse bisschoppen en kapittels bevatten bronnen vanaf de 11e tot en met de 19e eeuw. Het bisdom Utrecht ontstond in de 8e eeuw en strekte zich in de Middeleeuwen uit van Groningen tot Gent. De bisschop had aanvankelijk geestelijke en wereldlijke macht in Het Sticht (Utrecht), dat gebieden in het huidige Utrecht, Overijssel, Drenthe en de stad Groningen omvatte. Aan het bisdom waren de kapittels van de Dom, Oudmunster, St. Jan, St. Pieter en St. Marie verbonden, die vanaf de 14e eeuw ook een rol speelden in het landsbestuur. In 1528 droeg de bisschop de wereldlijke macht over aan keizer Karel V. Tijdens de Reformatie werd de openlijke uitoefening van het katholieke geloof verboden in Utrecht. In de 19e eeuw werd de bisschoppelijke hiërarchie hersteld en Utrecht het aartsbisdom van een nieuwe Nederlandse kerkprovincie.
  2. Archieven van lokale kerken en kloosters in de provincie Utrecht
    In de Middeleeuwen bevonden zich in de stad en provincie Utrecht vele kloosterorden als benedictijnen, karthuizers, franciscanen en de Duitse Orde. De archieven van deze kloosters bevatten onder meer informatie over de leefwijze van de monikken, het goederenbezit en inkomsten uit pacht en tienden. In de archieven van lokale Utrechtse kerkgenootschappen vindt u informatie over zaken als eigendommen, armenzorg en gegevens over individuele ambtsdragers en leden
  3. archieven van landelijke kerkgenootschappen en levensbeschouwelijke instellingen
    Het Utrechts Archief is de bewaarplaats voor de landelijke archieven van kerkelijke en levensbeschouwelijke instellingen als de Rooms-Katholieke Kerk, Nederlandse Hervormde Kerk, Gereformeerde Kerken in Nederland, Protestantse Kerk in Nederland, de Oud-Katholieke Kerk en het Humanistisch Verbond. 

Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste landelijke organen waarvan wij de archieven beheren, met toegangscodes:

Overzicht archieven landelijke organen (pdf)

  


Beeldmateriaal 

In onze collectie beeldmateriaal vindt u veel prenten, tekeningen en foto’s van kerkgebouwen, kerkelijke functionarissen en bijzondere kerkelijke vieringen. In de collectie kunt u ook zoeken op trefwoord ‘kerken’. 

 


Kronieken

Op de webste Utrechtse kronieken vindt u in de kronieken beschrijvingen van het ontstaan en de ontwikkeling van enkele kloosters uit Utrecht of omgeving of de geschiedenis van de Utrechtse bisschoppen en de oorlogen die ze voerden met de Hollandse graven.

 


Bibliotheek 

In onze bibliotheek vindt u publicaties over gezindtes, kerkelijke gebeurtenissen en kerkelijke personen. U vindt er bovendien veel deelcollecties van kerkgenootschappen die u op de studiezaal kunt raadplegen.