Verhalen Het Utrechts Archief Het Utrechts Archief

1970

Zomer in Utrecht

Zomer in Utrecht

Het is weer zomer in Utrecht! Hoe vierden Utrechters vroeger de zomervakantie? Waar gingen ze zwemmen, picknicken of waterskieën? Hoe zag Utrecht er vroeger uit in de zomer? Wij selecteerden de leukste en mooiste filmfragmenten uit de collectie, voor een zomers én Utrechts video-verhaal.

Lees het hele verhaal

1964

Utrechtse judoheld Anton Geesink verovert Olympisch goud

Utrechtse judoheld Anton Geesink verovert Olympisch goud

In 1964 bevocht de Utrechtse judoheld Anton Geesink de belangrijkste overwinning uit zijn carrière: tijdens de finale van de Olympisch Spelen in Tokio overmeesterde hij zijn Japanse tegenstander Akio Kaminaga met een legendarische houdgreep. Het was één van de hoogtepunt uit Geesinks imposante judocarrière. Na zijn sportieve loopbaan werd Geesink een vooraanstaand sportbestuurder en IOC-lid. Toen hij in 2010 overleed, schonk de familie zijn persoonlijk archief aan Het Utrechts Archief, waar iedereen het kan inzien en bestuderen. Het archief bevat duizenden documenten, foto's en vele uren filmmateriaal. 

Lees het hele verhaal

1962

Zwitser bepaalt Utrechts stadsbeeld

Zwitser bepaalt Utrechts stadsbeeld

De Zwitser Jeannot Bürgi kwam in de jaren '60 naar Nederland  en was bepalend voor het Utrechtse straatbeeld. Bürgi was namelijk de ontwerper en maker van meer dan de helft van de 330 lantaarnconsoles die je overal in de Utrechtse binnenstad vindt. 

Lees het hele verhaal

1957

Chris Schut tekent de Neude zonder Neudeflat

Chris Schut tekent de Neude zonder Neudeflat

Chris Schut (1912 – 2000) was een van de meest productieve Utrechtse tekenaars van de 20e eeuw. Hij had volgens eigen zeggen een ‘onverklaarbare behoefte tot tekenen, die me met de moedermelk is ingegeven’. In 1957 tekent hij de Neude. 

Lees het hele verhaal

1945

Bevrijdingsdag 1945 op de Biltstraat

Bevrijdingsdag 1945 op de Biltstraat

De eerste tekenen van de lang verwachte bevrijding kwamen voor Utrecht op 2 mei 1945, toen de geallieerden voedselpakketten afwierpen boven de Lage Weide. Maar de intocht van de bevrijders liet op zich wachten. Pas op 7 mei 1945 was het zo ver: Canadese en Britse troepen trokken over de Bilstraat de stad binnen, verwelkomd door een dolblije menigte. 

Lees het hele verhaal

1943

Utrecht in de Tweede Wereldoorlog

Utrecht in de Tweede Wereldoorlog

Op 10 mei 1940 werden de Utrechters wakker van ronkende vliegtuigmotoren. De bezetting was al snel een feit. Fotograaf Nico Jesse kreeg een bijzondere opdracht van de gemeentearchivaris: fotografeer het dagelijkse Utrechtse leven tijdens de bezetting. Als de stad zou worden gebombardeerd, dan zouden er in ieder geval nog foto’s van zijn. Jesse maakte een enorme verzameling van meer dan 400 foto’s en kleurendia’s van Utrecht. 

 

Lees het hele verhaal

1918

Keizer Wilhelm II vlucht naar Nederland

Keizer Wilhelm II vlucht naar Nederland

Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog verkeerde het Duitse Rijk in grote crisis: het leger was verslagen, de autoriteiten verloren hun greep op de bevolking en revolutionairen roerden zich. Toen zijn generaals het vertrouwen in hem opzegden, vluchtte de Duitse keizer Wilhelm II halsoverkop naar het neutrale Nederland. Na een kort verblijf in Kasteel Amerongen verhuisde Wilhelm naar Doorn, waar hij ruim twintig jaar zou wonen tot zijn dood in 1941. Na de Tweede Wereldoorlog werden zijn voormalige bezittingen in beslag genomen door de Nederlandse regering. Het archief van Wilhelm II wordt sinds de jaren ’70 in Het Utrechts Archief bewaard, waar (internationale) onderzoekers het intensief bestuderen.

Lees het hele verhaal

1900

J.P.C. Grolman tekent de Geertekerk

J.P.C. Grolman tekent de Geertekerk



Veel van de tekeningen, prenten, foto’s en films zijn via schenkingen in Het Utrechts Archief terecht gekomen. Voor de collectie beeldmateriaal koopt Het Utrechts Archief ook werken aan die een waardevolle toevoeging aan de collectie zijn. Onlangs was dit zeker het geval, toen er een aquarel van J.P.C. Grolman werd aangeboden. Alhoewel het werk niet in optimale staat verkeert, is het toch een mooie aanvulling van de verzameling tekeningen van Grolman.

 

Lees het hele verhaal

1740

'Geen talent voor ondergeschiktheid': de amours van Belle van Zuylen

'Geen talent voor ondergeschiktheid': de amours van Belle van Zuylen

Belle van Zuylen is één van de eerste Nederlandse schrijfsters. Als lid van de adel schreef ze in het Frans, toen de taal van de hoge klasse in heel Europa. In de literatuurgeschiedenis van Frankrijk wordt ze beschouwd als de belangrijkste romanschrijfster van de achttiende eeuw, maar er zijn ook veel brieven van haar bewaard. Belle correspondeerde gedurende haar leven openhartig met meerdere mannen, waarvan een aantal haar ten huwelijk vroegen (en afgewezen werden). Een deel van de brieven bevindt zich in Het Utrechts Archief.

Lees het hele verhaal

1735

Uitbreidingsplannen van Burgemeester Moreelse

Uitbreidingsplannen van Burgemeester Moreelse

Op 16 december 2016 werd de Moreelsebrug geopend: een nieuwe route tussen de Mariaplaats in de historische binnenstad en de kantoren en woongebieden ten westen van het spoor, zoals de Croeselaan en de Dichterswijk. Bij dit gebied hoort een bijzonder verhaal waarin de 17e eeuwse burgemeester Hendrik Moreelse een grote rol speelt. 

Lees het hele verhaal

1674

Herman Saftleven tekent ravage Domkerk na de storm

Herman Saftleven tekent ravage Domkerk na de storm

Op 1 augustus 1674 raast een tornado over Utrecht. Kerktorens en daken storten neer. Vrijwel het gehele schip van de Domkerk stort in. Tijdens de dagen na de storm blijkt de Domkerk onherstelbaar vernield. De beroemde tekenaar Herman Saftleven krijgt opdracht de ravage te documenteren in een aantal tekeningen.

Lees het hele verhaal

1367

Verhaal van een bijzonder gasthuis in Utrecht

Verhaal van een bijzonder gasthuis in Utrecht

In 1367 werd door een onbekende Utrechtse burger onder de stadswal bij de Smeetoren een klein gasthuisje gesticht, gewijd aan St. Apollonia. In 2017 bestaat het Bartholomeus Gasthuis 650 jaar.

Lees het hele verhaal

1122

Utrecht wordt een stad

Utrecht wordt een stad

Op 2 juni 1122 gaf keizer Hendrik V de Utrechters stadsrechten en werd Utrecht officieel een stad. Daarmee heeft Utrecht het op een na oudste stadsrecht van Nederland! De stadsrechten bestaan uit twee oorkondes en dit zijn twee van de oudste documenten die we in Het Utrechts Archief bewaren. Het verkrijgen van stadsrechten ging echter niet zonder slag of stoot...

Lees het hele verhaal

1050

Het grote plan van Bernold

Het grote plan van Bernold

Het is een bijzondere dag, 26 juni 1050. De bisschoppen van Munster en Osnabrück zijn er speciaal voor naar Utrecht gereisd. Vandaag wijdt Bernold, bisschop van Utrecht, de pasgebouwde abdijkerk van de Paulusabdij, nu de Hamburgerstraat 28. De monniken die tot dan toe vlakbij Amersfoort hun klooster hadden, krijgen een plaats in het hart van de macht van de stad. De Paulusabdij en –kerk zijn nu een deel van het Utrechtse kerkenkruis, Bernolds ambitieuze bouwproject.

Lees het hele verhaal