Ballingschap

Tijdens zijn ballingschap in Doorn bleef Wilhelm altijd hopen op een terugkeer als vorst in Duitsland. Hij onderhield een uitgebreide correspondentie met hooggeplaatste personen en schreef verschillende boeken en brochures over zijn regeerperiode. Ook ontving hij vele gasten uit binnen- en buitenland in Huis Doorn. Na de machtsovername door de NSDAP werd al snel duidelijk dat er geen plaats meer was voor de monarchie in Nazi-Duitsland. Op 10 november 1941 stierf de ex-keizer op 81-jarige leeftijd in Huis Doorn en werd hij begraven in de slottuin. De felicitaties die Wilhelm het jaar ervoor naar Adolf Hitler had gestuurd na diens zege op Frankrijk vielen in slechte aarde bij de Nederlandse regering. Zij confisqueerde zijn voormalig bezit na de oorlog dan ook als ‘vijandelijk vermogen’. Dit gold ook voor de archieven van het keizerlijke secretariaat, die sinds 1975 in Het Utrechts Archief bewaard worden.

 

Het archief

Wilhelm was dankzij zijn kapitaal in staat een hofhouding te voeren, compleet met wagenpark en een secretaris voor de afhandeling van de correspondentie. In het archief van Wilhelm zijn voornamelijk stukken uit de periode 1918- 1941 te vinden, aangevuld met enkele eerdere stukken waaraan de keizer gehecht was en die hij uit Duitsland had laten nakomen. Naast stukken van Wilhelm bevat het archief de correspondentie van zijn tweede vrouw Hermine von Schönaich-Carolath. In afwachting van zijn terugkeer op het politieke toneel hield Wilhelm de politieke en militaire ontwikkelingen in de wereld nauwlettend in de gaten. Het archief bevat dan ook duizenden krantenknipsels, boeken en kaarten. Daarnaast is er een uitgebreide correspondentie met politici, wetenschappers, koningshuizen en (para)militaire groepen aanwezig in de verzameling.

Ook in het archief van Kasteel Amerongen, dat eveneens in Het Utrechts Archief wordt bewaard, zijn sporen van het verblijf van Wilhelm in Nederland te vinden. Een curieus voorbeeld hiervan is de akte waarin kasteelheer Godart van Aldenburg Bentinck door de notaris liet vastleggen aan welk bureau Wilhelm de troonsafstand had getekend én in welk ledikant Wilhelm had geslapen. Een ledikant dat volgens de overlevering ook nog eens aan de Franse ‘Zonnekoning’ Lodewijk de Veertiende had toebehoord.