Bevolkingsregisters (1850-1936)

In de bevolkingsregisters werd vastgelegd wie op een bepaald moment op een specifiek adres woonde. U kunt daarin de gezinssamenstelling vinden, inclusief bijvoorbeeld de dienstmeid of een inwonend student. Daarnaast vindt u onder meer vermelding van voormalig adres, beroep, kerkgenootschap en waarheen ze verhuisden. Het bevolkingsregister bevat dus meer informatie dan de Burgerlijke Stand.

Sinds 1850 registreren gemeenten in Nederland hun inwoners. Vóór 1850 hield men af en toe een volkstelling, waarin bij uitzondering verhuizingen werden gemeld. Vanaf 1850 werden alle verhuizingen bijgehouden. U kunt een persoon of gezin vanaf die periode dus helemaal volgen. U kunt in de bevolkingsregisters van de gemeente Utrecht online zoeken op namen van personen en adres; voor de kleinere gemeentes kunt u uitsluitend zoeken op de namen van personen en niet op adres.

Vanaf 1910 ging men in de gemeente Utrecht over op gezinskaarten waarbij alle inwoners in één gezin worden vermeld en de achtereenvolgende adressen waar de gezinsleden woonden. Op corresponderende woningkaarten worden per adres in chronologische volgorde de verschillende hoofdbewoners en niet verwante inwoners vermeld. In kleinere gemeentes hield men soms wat langer een registratie via de bevolkingsregisters aan en ging men pas later over op het systeem van gezins- en woningkaarten. De gezins- en woningkaarten zijn niet compleet. Soms ontbreken er (delen van) straten.

Volkstellingen (1813, 1824, 1830 en 1840)

De gemeente Utrecht voerde vanaf 1813 de eerste volkstelling uit onder haar inwoners. In tegenstelling tot de latere bevolkingsregisters waren dit momentopnames. Mutaties werden niet bijgehouden. De eerste volkstelling uit 1813 was nog in de Franse tijd, vandaar dat er nog veel Franse benamingen in deze volkstelling voorkomen, zoals le Vieux Canal voor de Oudegracht. Men gebruikt al een adressering op wijkletter en wijknummer, maar deze wijken in 1813 nog behoorlijk af van die in latere jaren. Deze vier volkstellingen zijn doorzoekbaar op de namen van de bewoners en ook op adres. Alleen in het geval van de volkstelling 1813 kunt u zoeken op straatnaam, bv. Servetsteeg. Voor de overige volkstellingen zijn in de index alleen de wijkletters en wijknummers vermeld. Met behulp van omnummerlijsten kunt u hierbij een straatnaam opzoeken die overigens wel in de volkstellingen zelf worden vermeld (maar dus niet gemetadateerd). U vindt de link naar de omnummerlijsten onderaan deze pagina. 

Bekijk hier het overzicht van beschikbare data van de bevolkingsregisters en gezins- en woningkaarten.
Het is de bedoeling dat in de loop van 2026 bijna alle microfiches worden vervangen door online scans en data.

U kunt in de data die nu online beschikbaar zijn op drie manieren zoeken:

• Zoeken op naam van de bewoners 
• Zoeken op adres.
  U kunt zowel in nieuwe als oude straatnamen / huisnummers zoeken.
• Zoeken op register
  De bevolkingsregisters en gezins- en woningkaarten maken altijd deel uit van het archief van de plaatselijke gemeente. Via het desbetreffende toegangsnummer en inventarisnummers vindt u de beschrijvingen van de verschillende registers. Onder de beschrijving hangen alle bijbehorende scans en ziet u het veld Nadere toegang: inzien. Het voordeel van deze manier van zoeken is dat u zo de context en de samenhang van de bron ziet. Als u klikt op de inventarisnummers in de tabel komt u bij de desbetreffende online scans en metadata uit.
  
  

Meer informatie over gezins- en woningkaarten:

Gezinskaarten

• Iedere  gezinskaart bestaat uit 2 scans. 
• Op de voorzijde staan de namen van de verschillende gezinsleden en het inwonend personeel en kostgangers. Inclusief hun geboortedatum en geboorteplaats. Ook wordt de zogenaamde betrekking tot het gezinshoofd vermeld: vrouw, zoon, dochter, in dienst, niet verwant etc.
• Op de achterzijde staan de verschillende adressen aan waar deze personen achtereenvolgens woonden; waar zij vandaan kwamen en waarheen ze verhuisden. Ook worden hun beroepen vermeld. 
• De volgnummers per inwoner op de voorzijde van de gezinskaart komen overeen met de volgnummers op de achterkant van de kaart. U vindt deze volgnummers  op de website vermeld als regelnummers.
• In de online database worden alleen de overleden inwoners vermeld. Als alle inwoners zijn overleden op een gezinskaart wordt ook de scan van de  gezinskaart getoond. De gegevens van nog mogelijk levende personen vindt u niet op onze website. Ook de scan van de bijbehorende gezinskaart wordt dan niet getoond. U kunt deze scan wel inzien in de studiezaal van Het Utrechts Archief.
• U kunt online in de gezinskaarten zoeken op namen van personen, niet op adres.
  
  

Woningkaarten

• Tegelijk met de gezinskaarten werden bijbehorende woningkaarten opgemaakt  door de gemeente. Iedere woningkaart bestaat uit twee scans.
• Op een woningkaart vindt u per adres de namen van de achtereenvolgende hoofdbewoners en inwonende personen die niet tot het gezin behoorden. Per  persoon wordt de datum van vestiging en vertrek vermeld, inclusief het adres waarheen vertrokken.
• Woningkaarten zijn online doorzoekbaar op adres (niet op persoonsnamen). U kunt ook zoeken op oude straatnaam en/of oud huisnummer. 
• Vaartuigen en woonwagens worden ook vermeld in de woningkaarten.
• Bij bepaalde panden staat als huisnummer 0 vermeld. Dan kan het gaan om:
• Een gesloopt of een ongenummerd pand of een vervallen huisnummer. 
• Een pand dat bij een ander huisnummer is getrokken.
• Een huizenkaart: dit geeft een overzicht van omgenummerde huisnummers en oude straatnamen per straat
• Bepaalde woningkaarten zijn vanwege de privacy van nog mogelijk levende personen online niet beschikbaar. Het betreft medische en justitiële instellingen (zoals bijvoorbeeld de psychiatrische inrichting Willem Arntsz of de gevangenis aan het Wolvenplein) en instellingen met jeugdige bewoners (zoals weeshuizen).  Deze scans vindt u niet op onze website. U kunt deze alleen inzien in de studiezaal van Het Utrechts Archief na een ontheffing. 
  
  

Registratie bevolking na 1936

De gezinskaarten stopten in de gemeente Utrecht in 1936. Van iedere inwoner werd een persoonskaart gemaakt. Na het overlijden gaat een kopie van deze persoonskaart naar het CBG, tegenwoordig Centrum voor Familiegeschiedenis. U kunt daar een kopie van opvragen van de persoonskaart. Kijk hier voor meer informatie over het CBG, de informatie die u aantreft op een persoonskaart en het aanvragen van persoonskaarten. 

  

Tips