Het Utrechts Archief Het Utrechts Archief

Bibliotheek

Het Utrechts Archief beschikt over de grootste collectie boeken, kranten en tijdschriften van de geschiedenis van de stad en provincie Utrecht. 

Wat heb ik nodig om een item in te zien?

U kunt onze boeken, kranten en tijdschriften alleen raadplegen in onze studiezaal. Daarvoor heeft u het aanvraagnummer van een item uit de bibliotheekcatalogus nodig. U vindt dit nummer direct bovenaan de beschrijving na 'aanvraagnummer'. 

In onze studiezaal kunt u ter plekke een aanvraag doen. 

Door leestekens in uw zoekopdracht te gebruiken, zoekt u specifieker of juist breder:

  • Gebruik een vraagteken (?) om één letter te vervangen.
  • Gebruik een sterretje (*) om meer letters te vervangen.
  • Gebruik een dollarteken ($) voor uw zoekterm voor resultaten die op elkaar lijken.
  • Gebruik een minteken (-) om zoektermen uit te sluiten.
  • Gebruik een Dubbele aanhalingstekens (" ") aan het begin en einde van uw zoektermen om naar de exacte combinatie van woirden te zoeken.

Voorbeelden van het gebruik van deze leestekens en meer zoektips vindt u hier.

beacon
Er wordt op dit moment onderhoud uitgevoerd. Hierdoor kunt u hinder ondervinden, probeer het dan over enkele minuten nogmaals.
 
 
BIBLIO_STIJD Bibliotheek series tijdschriften
Jaargang
2024.
Titel:
2024
Is onderdeel van:
Bevat:
 
Archeologisch erfgoed : unieke en belangrijke bron van informatie; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 1 (mrt. 2024) Archeologen bestuderen het leven van mensen in het verleden aan de hand van resten die zijn achtergebleven in de bodem. Overal waar mensen wonen laten ze sporen achter. En zo lang ze al op de aarde rondlopen, treffen mensen de sporen aan van hun voorouders. Het duurde echter tot de 19e eeuw dat men zich ging realiseren dat deze sporen een belangrijke en unieke bron van informatie vormen.
 
1984: in den beginne : een eigen archeoloog; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 6-7. - ill. Op 2 februari 2024 was het exact veertig jaar geleden dat Amersfoort een eigen stadsarcheoloog kreeg: Monique Krauwer. Haar benoeming markeerde het begin van een nieuw tijdperk voor de archeologie in de stad, maar de aanstelling ging niet zonder slag of stoot en haar aanblijven was niet meteen zeker.
 
Hat A-team : vele handen maken licht werk; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 8-9. - ill. Wat in 1984 begon als een halve baan met een tekentafel op de gemeentelijke afdeling Bouwtoezicht is nu, veertig jaar later, uitgegroeid tot het Centrum voor Archeologie: een dynamisch en divers team van ongeveer dertig personen met een eigen pand. Wie zijn al die mensen die zich dag in dag uit met de Amersfoortse archeologie bezighouden?
 
De eerste spade : de Markthallen, het allereerste onderzoek; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 10-11. - ill. Terug naar 1984. Op 8 februari begint Monique Krauwer als stadsarcheoloog bvan Amersfoort. Volgens de provinciaal archeoloog Pim van Tent valt ze met haar neus in de boter. Ze krijgt direct de leiding over een grote opgraving in de binnenstad: het terrein van de Markthallen aan de Breestraat.
 
Vroege vondst : voor zwaard en mes; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 12-13. - ill. Het onderzoek in de Markthallen aan de Breestraat leverde niet alleen veel informatie op, maar ook flink wat vondsten, waaronder een aantal opvallende objecten. Door de gestage stroom van objecten uit allevolgende opgravingen, verdwijnen deze vroege vondsten langzaam uit beeld. Nu, veertig jaar na dato, is het goed er eentje nader te bekijken.
 
Veertig jaar opgraven : memorabele onderzoeken; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 14-16. - ill. Het onderzoek van de Markthallen in 1984 is het eerste van de vele. Nu, veertig jaar later, staat de teller boven de vijfhonderd. Een uitgave over veertig jaar stadsarcheologie in Amersfoort kan niet zonder in te gaan op de bijdrage die archeologie in die veertig jaar heeft geleverd aan het historische verhaal van Amersfoort.
 
Publieksarcheologie: geen ivoren toren; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 17-19. - ill. Archeologie is voor iedereen. Het gaat over ons gezamenlijk verleden, iets wat we met elkaar delen en wat ons verbindt. En omdat mensen vooral geïnteresseerd zijn in de eigen, lokale geschiedenis zien vooral stadsarcheologen het als een belangrijke taak hun werk met een zo groot mogelijk publiek te delen.
 
Het verhaal van de stad in 200.000 delen; / Centrum voor Archeologie. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 27, nr. 1 (feb. 2024), p. 20-21. - ill. Vaak staan archeologen glunderend in de krant met een bijzondere vondst in hun hand. Toch gaat het niet echt om de vondsten zelf. Belangrijker is wat het voorwerp vertelt over de vondstlocatie. Waarom lag dát nu juist op díe plek?
 
Wandelingen door Nederland : dominee Craandijk (1834-1912) loopt rondom Amersfoort; / door Burchard Elias. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 4-6. - ill. In 1874 beschreef ds. Jacobus Craandijk in deel 1 van zijn Wandelingen door Nederland met pen en potlood zijn wandeling rond Amersfoort. Veel aandacht besteedde hij aan de nog onbedorven natuurlijke omgeving van de stad. Deze bijdrage volgt hem op zijn tocht en is een aansporing om zijn verslag nog eens te (her)lezen.
 
Amersfoortse baanbrekers : Nederlandse Handelsexpansie in Azië; / door Jan Niessen. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 7-9. - ill. In minder dan een kwart eeuw wist de in 1602 opgerichte Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) een dominante positie in de handel op Azië te veroveren ten koste van Portugal en Spanje. Drie Amersfoorters speelden daarbij een cruciale rol.
meer
 
Nummer 1 in het stadsarchief : Amersfoort in 1436-1439; / door Ton Reichgelt. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 10-11. - ill. Het oudste register van besluiten - resoluties - van het stadsbestuur draagt heel toepasselijk het nummer 1 (Stadsarchief BNR 00001.01) omdat het het oudste stuk is, uit de jaren 1436-1439). Resolutieboeken bevatten een groot aantal afzonderlijke besluiten over een aantal jaren.
 
De Groene Stee : structuralisme in Amersfoort; / door Saskia Schrijer. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 12-13. - ill. Een bijzonder voorbeeld van gebouwd erfgoed van na 1965 is buurthuis De Groene Stee aan Wiekslag 92 in de wijk Liendert. Dit gebouw werd in 1976 door stadsarchitect Bob (W.B.) Dogger (1939-2014) ontworpen en heeft altijd haar oorspronkelijke functie behouden. Het gebouw is een treffend voorbeeld van het structuralisme.
 
Gedwongen : dwangarbeiders in Duitsland; / door Floris van Dijk. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 14-15. - ill. 'Gedwongen' heet de wisseltentoonstelling die tot 5 januari 2025 in Nationaal Monument Kamp Amersfoort te zien is. Hierin wordt de Arbeitseisatz belicht, de niet-militaire dienstplicht waardoor tussen 1942 en 1945 maar liefst twintig procent van de Nederlandse beroepsbevolking (oftewel een half miljoen mannen) in de Duitse ooorlogsindustrie belandde als dwangarbeider.
 
Jodenvervolging in Amersfoort : anti-joodse maatregelen en ontrechting onder het Amersfoortse gemeentebestuur; / door Maarten-Jan Vos. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 16-19. - ill. De gemeente Amersfoort voerde anti-joodse maatregelen uit in opdracht van de Duitse bezetter. Deze maatregelen namen rechten van joden af, zetten hen apart en beroofden joden van hun bezittingen. Dit artikel focust op een drietal van die maatregelen.
 
Een zoektocht met een verontrustende afloop : het gezin Kälbermann; / door Nelleke Visscher. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 2 (juni 2024), p. 20-21. - ill. Overal in de stad liggen de kleine zwarte herdenkingsstenen verankerd in de stoepen, gelegd door de Stichting Herdenkingsstenen Amersfoort. Achter de namen op de steentjes schuilen de levensverhalen van de Amersfoorters die de Tweede Wereldoorlog niet hebben overleefd. Voorafgaand aan de steenlegging is onderzoek gedaan naar de mensen achter de namen. Wie waren zij, wat voor leven hadden zij in Amersfoort en hoe kan hun lot niet worden vergeten?
 
Routes, netwerken en verbindingen : thema Open Monumentendagen 2024; / door Hans van Harten. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 4-5. - ill. Ook dit jaar vinden de Open Monumentendagen plaats in het tweede weekend van september, 14 en 15 september. De organiserende stichting in Amersfoort volgt het Europese thema dat de overkoepelende organisatie, de European Heritage Days heeft gekozen, Erfgoed van routes, netwerken en verbindingen. Wat kunnen we er in Amersfoort mee?
 
Op weg : een rollende vondst; / door Francien Snieder. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 6-7. - ill. Vervoer over langere afstanden gaat in ons land beter over water dan over land. Dat wist men in de Prehistorie ook al: de oudst-bekende kano uit het waterrijke Nederland is ruim duizend jaar ouder dan het oudst-bekende wiel.
 
Met de tram : naar het station en naar Arnhem; / door Tessa Beckman. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 8-9. - ill. De Amersfoortsche Tramweg-Maatschappij startte in 1901 een jaar na oprichting, een dienstregeling met een paardentram. Deze reed zestien jaar lang van het centrum naar het station. Tussen 1914 en 1949 was er bovendien een tramlijn van Amersfoort, via Zeist naar Arnhem, geëxploiteerd door de Ooster Stoomtram Maatschappij.
 
Adam Slits : 200 jaar kadastrale kaart Amersfoort; / door Sandra Hovens. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 10-13. - ill. De bekende 16e en 17e-eeuwse stadsplattegronden van Amersfoort zijn prachtig getekend en gedetailleerd, maar erg waarheidsgetrouw zijn ze niet. De eerste nauwkeurige stadsplattegrond van de Amersfoortse binnenstad werd precies 200 jaar geleden gemaakt door de landmeter Adam Slits, als basis voor het 'kadastrale minuutplan'. In deze periode werden in heel Nederland de eerste nauwkeurige opmetingen vervaardigd van alle percelen en gebouwen.
 
Reizen en Thuis zijn : Kattenbroek, wereldberoemde wijk; / door Trudy de Mooy en Hanneke Kruidhof. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 14-15. - ill. De stedenbouwkundige opzet van de Amerfoortse wijk Kattenbroek is gebaseerd op symbolen en dat was in de jaren negentig revolutionair. De ontwerper Ashok Bhalotra (1943-2022) gaf de wijk het hoofdthema Reizen en Thuis zijn.
 
Telmerken op zolder : ga op onderzoek uit; / door Timo d'Hollosy. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 16-17. - ill. Wanneer je door een oud huis loopt, kom je op zolder soms opmerkelijke markeringen tegen op de houten balken van het dak. Veel daarvan zijn aanduidingen die iets vertellen over de geschiedenis en constructie van het dak, zoals bijvoorbeeld telmerken.
 
Ontdekt in Amerika : onbekend 17e-eeuws Amersfoorts stadsgezicht; / door Marjan de Man. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 18-19. - ill. Een onbekend stadsgezicht van Amersfoort werd recent aangetroffen in de collecte van het Allen Memorial Art Museum in Oberlin, Ohio. Het betreft een 17e-eeuws olieverfschilderij, toegeschreven aan de vrij onbekende schilder Joost de Volder (1607/08-1669)
 
Code gekraakt : tekst in Sint-Joriskerk ontcijferd; / door Wim Sweers. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 3 (sept. 2024), p. 20-21. - ill. Binnen in de Amersfoortse Sint-Joriskerk staat op de torenwand een 17e-eeuwse muurschildering van Sint Joris in gevecht met de draak. Daarboven staat een raadselachtige tekst die niet volledig ontcijferd kon worden. Tot dusver.
 
Kerkmeesters van de Sint-Joriskerk, 1657 : enige 17e-eeuwse Amersfoortse regentenportret; / door Annelies Frequin en Albert Boersma. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 4-7. - ill. Het schilderij De Kerkmeesters van de Amersfoortse schilder Gerrit van Stellingwerff is een van de weinige in de provincie Utrecht vervaardigde groepsportretten. Het is zo bijzonder omdat het de enig bekende weergave van een College van Kerkmeesters is. Bovendien bevindt het doek zich nog altijd op de plaats waarvoor het in 1657 is vervaardigd, de Sint-Joriskerk.
 
De (on)bereikbare stad : de infrastructuur van Amersfoort door de tijd; / door Jaap Evert Abrahamse. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 8-9. - ill. Steden ontwikkelen zich op goed bereikbare plekken. De aanwezigheid van goede verbindingen en havens is een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van een economie van handel en nijverheid en daarmee voor de opkomst en groei van steden. Bereikbaarheid is essentieel voor de stadsontwikkeling, maar ook voor status van een stad. Voor een stad die om wat voor reden dan ook perifeer komt te liggen, wordt ook de status van stad bereikbaar.
 
Schoenen en paardentuig : puzzelen met harde en zachte gegevens; / door Carolien van der Brugge en Timo d'Hollosy. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 10-11. - ill. Jaren geleden werd bij verbouwingswerkzaamheden in een voormalig pakhuis aan de Lieve-Vrouwenstraat 48 in Amersfoort door werklui in een keldertje een grote hoeveelheid leerfragmenten aangetroffen. Het materiaal is door de Amersfoortse stadsarcheologen meegenomen en onderzocht.
 
Prana, een mysterieuze fabriek : over Amersfoort en de organotherapie; / door Fred van Kan. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 12-13. - ill. Ten zuiden van de oude stad ligt een buurt met de naam De Luiaard. Die naam is ontleend aan een blekerij die hier tot in 1911 te vinden was. Nauwelijks bekend is dat de opstallen van de blekerij ook enige jaren een biochemische fabriek huisvestten. Reden om daar aandacht aan te geven.
 
Geheimen van de Gasthuislaan : door de zoomlens van de geschiedenis; / door Chris Morelisse en Koos van Noppen. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 14-15. - ill. Op een dronefoto heeft de Amersfoortse Gasthuislaan veel weg van een ijshockeystick. Een kaarsrecht lang eind, met aan het uiteinde een knik. Zevenhonderd meter 'snelweg' tussen het Vermeerkwartier en Randenbroek. Met zo nu en dan een 'vluchtheuvel'; letterlijk, want veel automobilisten passeren er het liefst plankgas. Het boekje Geheimen van de Gasthuislaan laat zien dat er meer dan dat was en is te beleven.
 
2025 themajaar 'Amersfoort Garnizoensstad' : militaire aanwezigheid in onze woonplaats bij velen onbekend; / door Jan Carel van Dijk. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 16-17. - ill. In 2025 wordt in het land stilgestaan bij '80 Jaar Bevrijding' en dat zal gepaard gaan met allerlei evenementen. Amersfoort schenkt in het nieuwe jaar tevens aandacht aan de militaire historie. Daarbij wordt het verleden doorgetrokken naar het heden. Niet alleen omdat de groei van onze stad mede te danken is aan het omvangrijke garnizoen, maar ook omdat 'Defensie' nu grotendeels uit ons straatbeeld verdwenen is en wel weer wat zichtbaarder gemaakt mag worden.
 
Het verhaal van Amersfoort : unieke lezingenserie; / door Jan Landsheer en Trudy de Mooy. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 18-19. - ill. Acht lezingen door acht sprekers over acht thema's over Amersfoort op acht verschillende locaties: dat is de succesformule die drie instellingen hebben bedacht en waarmee vanaf 2024 jaarlijks zo'n 45 toehoorders een prachtig aanbod wordt gedaan. Die drie samenwerkende erfgoedinstellingen zijn de Oudheidkundige Vereniging Flehite (OVF), het Gilde Amersfoort en de Volksuniversiteit Amersfoort. Afgelopen februari en maart werd de lezingencyclus voor de eerste keer gehouden; een tweede reeks staat gepland voor 2025.
 
Stadswapen : zilver met een kruis van keel; / door Yvonne de Korte. - In: [ UAT 53 ]. - Vol. 26, nr. 4 (dec. 2024), p. 20-21. - ill.
laatste wijziging 12-06-2025
 
 
 
popup logo Archiefstuk reserveren

Originelen inzien? Plan dan hier uw studiezaalbezoek in.