Bibliotheek Het Utrechts Archief Het Utrechts Archief

1979 Verzameling van Cornelis Huurman betreffende het spoorwegbedrijf tijdens de Tweede Wereldoorlog
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

beacon
Inleiding
Cornelis (Kees) Huurman (1953-2004)
Publicatie Het Spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-’45 (2001)
1979 Verzameling van Cornelis Huurman betreffende het spoorwegbedrijf tijdens de Tweede Wereldoorlog
Inleiding
Publicatie Het Spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-’45 (2001)
In het begin van de jaren tachtig werd aan Huurman het persoonlijk archief van Gustav Friedrich Hermann Giesberger (1885-1958) overgedragen. Giesberger was in dienst bij de NV Nederlandsche Spoorwegen: vanaf 1933 was hij Hoofdinspecteur van de Dienstregeling en op 1 oktober 1941 werd hij tot Chef van de Dienst Exploitatie benoemd. Tot aan de Spoorwegstaking in september 1944 was hij de verbindingshoofdinspecteur van de NV Nederlandsche Spoorwegen voor het contact met de Bahnbevollmächtigte der Deutsche Reichsbahn bei den Niederländischen Eisenbahnen. Na de oorlog (op 1 maart 1946) werd hij benoemd tot algemeen-directeur. Op initiatief van zijn familie werd in 1981 de werkgroep ‘De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945’ gevormd.
Doel van de werkgroep was de samenstelling van een nieuwe publicatie over de geschiedenis van de Nederlandse Spoorwegen tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1960 was door Adolf Johann Cord Rüter al een boek over hetzelfde thema gepubliceerd: Rijden en staken: de Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1940-1945, verschenen als monografie nr. 8 in de reeks van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie. De nieuwe publicatie werd onderverdeeld in twee gedeelten: een historisch-technisch gedeelte over de spoorweggeschiedenis bij de spoorlijnen, de stations en de werkplaatsen en een politiek-historisch gedeelte over het beleid van de NV Nederlandsche Spoorwegen, de vakbonden en de verzetsorganisaties.
De werkgroep bestond uit vier leden met een eigen rol en discipline. Huurmans rol werd daarbij aangeduid als ‘coördinator, voorlopig financieel beheer, schrijven over tractie, exploitatie, seinwezen, infrastructuur, militaire achtergrondinformatie en verzetsacties’. De secretaris van de werkgroep werd J.G.A. (Hans) van Mierlo (1953-2021), wetenschappelijk medewerker bij de Vakgroep Politicologie aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zijn disciplines waren het schrijven over politiek, de leiding van de NV Nederlandsche Spoorwegen en van de Deutsche Reichsbahn, de vakbonden en de verzetsorganisaties. De andere twee leden waren voormalig gemeentearchivaris van Zwolle en Tilburg J.H.S.M. (Jaap) Veen (juridische adviseur en archiefcontactpersoon) en H.A. (Henk) de Jager (verzorging van de layout). Huurman zou het eerste (historisch-technische) gedeelte van het boek voor zijn rekening nemen, Van Mierlo het tweede (politiek-historische) gedeelte. De werkgroep was formeel een samenwerkingsverband tussen de werkgroep De Stoomlocomotief te Rosmalen (Huurman) en de Erasmus Universiteit Rotterdam (Van Mierlo). De activiteiten van de werkgroep De Stoomlocomotief werden vanwege de toegenomen omvang ondergebracht in de Stichting Rail Publicaties te Rosmalen (na gemeentelijke herindeling ’s-Hertogenbosch). Later werden de commerciële activiteiten ondergebracht in uitgeverij Uquilair BV.
De werkzaamheden van Huurman bestonden met name uit het afnemen van (ruim 200) interviews van ooggetuigen en betrokkenen, het verrichten van archiefonderzoek en het samenstellen van een manuscript. Midden jaren tachtig (en aanvullend vanaf 2002) heeft Huurman oud-personeelsleden van de NV Nederlandse Spoorwegen, Engelse militairen van de Royal Engineers, ooggetuigen en spoorwegbelangstellenden geïnterviewd en verschillende maanden in Nederlandse, Duitse en Engelse archieven onderzoek verricht.
Aanvankelijk was het plan het boek eind 1988 gereed te hebben voor publicatie, dat werd later bijgesteld naar eind 1998. Uiteindelijk is de publicatie in 2001 uitgegeven bij uitgeverij Uquilair BV te ’s-Hertogenbosch.
Verzameling van Cornelis Huurman
Archief en inventarisatie
Bijlagen
Concordantie op de lijst van bronnen onder bijlage C ‘Bronvermelding’ van de publicatie Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-’45 door C. Huurman (2001)
N.B. Op diverse (fotokopieën van) stukken en aantekeningen zijn door Huurman middels een nummering verwijzingen aangebracht naar de lijst van bronnen onder bijlage C ‘Bronvermelding’ van zijn publicatie Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-’45
Concordantie op de lijst van bronnen onder bijlage C ‘Bronvermelding’ van het (niet-voltooide) manuscript over de wederopbouw
Erfgoedstuk

Kenmerken

Datering:
1939-2004
Toegangstitel:
Inventaris van de verzameling van Cornelis (Kees) Huurman (1953-2004) in het kader van de samenstelling van de publicaties Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-‘45 (2001) en de bijbehorende Aanvullingen en verwijzingslijst over 1939-2004 (2004) 1939-2004
Auteur:
T.L.H. van de Sande
Datering toegang:
2022
Openbaarheid:
Op inv.nr. 5 is met het oog op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer een openbaarheidsbeperking van 75 jaar van toepassing. op inv.nr. 167 een openbaarheidsbeperking van 50 jaar met het oog op de bescherming van het auteursrecht. Eerdere inzage in voornoemde inventarisnummers is slechts mogelijk na schriftelijke toestemming van de Rijksarchivaris in de provincie Utrecht
Rechtstitel:
Opneming in beheer van een particulier, niet in eigendom verkregen
Omvang:
1,5 m
Rubrieken:
Categorie: